Merakla takip edilen bu gelişmede, Küresel Gazeteciler Konseyi’nin Ankara’daki toplantısında 44 ilden gelen temsilciler, mesleğin itibar kaybına dikkat çekti.
Global Gazeteciler Konseyi’nin Ankara’daki toplantısında 44 ilden gelen temsilciler, mesleğin itibar kaybına başlık oldu. Toplantının en hayati çıktısı, gazetecilik için “Meslek Birliği Yasası” hazırlanması yönünde inisiyatif alınması gerçekleşti.
ANKARA (İGFA) – Evrensel Gazeteciler Konseyi (KGK), Türkiye’nin 44 ilinden gelen temsilcilerin katılımıyla Ankara’da geniş detaylı bir istişare toplantısı tamamladı. KGK Genel Merkezi’nde düzenlenen toplantıda, gazetecilik mesleğinin süregelen durumu, yaşanan sorunlar ve yanıt önerileri masaya yatırıldı.
Balgat’ta bulunan KGK Genel Merkezi’nin Veli Altınkaya konferans salonunda yapılan KGK İl Temsilcileri Toplantısı’nın açılışını KGK Genel Sekreteri Lütfü Karakaş yaptı. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’yla başlayan toplantının açılış konuşmasını yapan KGK Yerel Medya Meclis Başkanı İsrafil Avcı, il temsilcilerine katılımları için teşekkür etti. Avcı, “Amacımız hiç kimsenin sözünü kesmeden ve süre sınırı olmadan herkesin konuşmasını sağlamak. Sorunlarımızın çözümü için bu oturum bir tepe niteliğinde olacak ve her türlü adım atılacaktır” açıkladı.
ÇOKDUYGULU: DEMOKRASİNİN TEMEL TAŞIYIZ.
Daha ardından konuşan KGK Yerel Medyadan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Savaş Çokduygulu, “Yerel Medya demokrasinin temel taşıdır” diyerek konuşmasına harekete geçti. Çokduygulu, “Yerel medyamızın halihazırdaki durumunu değerlendirmek, yaşanan sorunları doğrudan sahadan dinlemek ve çözüm yollarını eş zamanlı üretmek adına can alıcı bir istişare zemini oluşturuyoruz. Yerel medya, demokrasinin en sağlam yapı taşlarından biridir. Ne var ki ekonomik zorluklar, dijital evrim sürecinin getirdiği değişimler ve ifade özgürlüğü alanında karşılaşılan çeşitli uygulamalar sektörümüzü kayda değer şekilde etkilemektedir” dedi. Mesleki dayanışmanın önemine dikkat çeken Çokduygulu, ortak akıl ve iş birliği ile yerel medyanın daha köklü hale getirileceğini altını çizdi.
DİM: İMAJ VE İTİBAR KAYBEDİYORUZ.
KGK Genel Başkanı Mehmet Ali Dim ise konuşmasına toplantıya katılan il temsilcilerine teşekkür ederek harekete geçti. Dim, yerel medyanın konsey için hayati öneme sahip olduğunu belirterek, “Yerel medya bizim can damarımız. Yerel olmadan global olunmaz. 82 ülkede temsilciliğe ulaşan konseyimizin asıl gücünü, Türkiye’nin dört bir yanındaki il temsilcilerimizden alıyoruz. Sizleri önemsiyoruz ve bu toplantıda esas amacımız sizleri dinlemek. Bunun nedeni Yerel Medya Meclisi, konseyimizin kurucu ve en dinamik meclisidir” ifadelerini kullandı. Dim, Türkiye genelindeki tüm illerde bulunan il temsilcilerinin bulundukları şehirlerde en değerli kanaat önderleri olduklarını da dile getirdi.
Konuşmasında sektörün yaşadığı sorunlara da dikkat çeken Dim, “Sektörümüzün bir takım sıkıntıları varken, imaj ve irtifa kaybederken, gerçek gazetecilerin yönettiği ve bünyesinde bulunduğu bu tür meslek örgütleri daha fazla önem kazanıyor” söyledi.
KGK’nın ulusal ve uluslararası faaliyetlerine ilişkin bilgi veren Dim, konseyin Özbekistan’da gerçekleştireceği temaslara da değindi.
Konuyla İlgili Önemli Detaylar
Gazeteciliğin yeniden itibar kazanması için Meslek Birliği yasasının çıkarılmasının önemine de dikkat çeken Genel Başkan Mehmet Ali Dim, dijital mecralarda yaşanan bilgi kirliliğine vurgu yaptı. Sosyal medyada içerik üreten herkesin gazeteci olarak algılanmasının mesleğin itibarını zedelediğini belirten Dim, “Bugün sosyal medya kullanıcıları ile gazeteciler aynı kategoride değerlendiriliyor. Bu vaziyet kamuoyunda yanlış bir algı oluşturuyor. Oysa sosyal medya üzerinden yapılan her paylaşım gazetecilik değildir. Yapılan yayınların büyük bir bölümü ne yazık ki sahte içeriklerden oluşuyor. Mesleğimizi daha nitelikli ve güvenilir hale getirmek için meslek birliği yasasının hayata geçirilmesi büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.
Toplantının devamında açık kürsü bölümüne geçildi. Yerel medya temsilcileri söz alarak sahada karşılaştıkları sorunları kürsüden doğrudan dile getirdiler. İl temsilcilerini tek tek dinleyen Genel Başkan Dim, Genel Başkan Yardımcısı Çokduygulu ve Meclis Başkanı Avcı iletilen tüm sıkıntı ve önerileri not aldılar. Görüşmelerde her şeyden önce resmi beyan gelirlerinin hem rakamsal hem de oransal olarak dikkat çekici şekilde daraldığına dikkat çekildi. Bunun yanı sıra basın kartı sahiplerine yeşil pasaport verilmesi yönündeki talepler de gündeme getirilen başlıca konular arasında yer temin etti. En yüksek nokta, yerel medyanın güçlendirilmesine yönelik ortak akıl ve iş birliği vurgusuyla sona erdi.
Ordu İl Temsilcisi ve KGK Idare Kurulu Üyesi Recep Aydın, yerel gazetelerin ve gazetecilerin işlevini daha rahat yapabilmeleri için Valilik ve Belediye gibi kurumların yardımcı olmaları gerektiğini belirterek, Ordu’dan bazı olumlu sistem örnekleri verdi. İçişleri Bakanlığı’nın basın kartını resmi kimlik olarak tanımasının çok isabetli olduğunu ifade etti.
Denizli İl Temsilcisi Bülent Öztürk, meslek yasasına dikkat çekerek, “Kendi meslek yasamızın taslağını hazırlayalım ve bu dosyayla kamuoyu nezdinde etkin bir baskı oluşturalım” önerisinde bulundu.
Tunceli İl Temsilcisi Hüsniye Karakoyun ise toplantıların raporlaştırılması gerektiğini belirterek, İletişim Bölge Müdürlüklerinin daha verimli hale getirilerek sayılarının azaltılması gerektiğini ifade etti. İnternet sitelerinde çalışanların mesai saatleri dışında yaptıkları çalışmaların ispatının neredeyse imkânsız olduğunu vurgulayan Karakoyun, Basın İlan Kurumu (BİK) uygulamalarına da değindi. Tunceli’nin şartlarının İstanbul ile bir tutulmasının haksızlık olduğunu belirten temsilci, site trafiğinde sosyal medyadan gelen ziyaretlerin yalnızca nisbet 15’inin sayılmasının adil olmadığını, bu oranın yeniden düzenlenmesi gerektiğini dile getirdi.
Tarihsel Arka Plan
Tekirdağ İl Temsilcisi Cemal Kürümoğlu, kentte gazetecilik alanında önem taşıyan bir düzensizlik yaşandığını belirterek, “Tekirdağ’da 75 gazete, 160 internet sitesi ve 11 dernek bulunuyor. Resmi duyuru alan 15, resmi reklam alan ise 42 gazete var” söyledi. İlanların çoğunlukla doğrudan temin usulüyle verildiğini ve bunun gerekçesinin “bildiri şartnamesi hazırlamanın zor olması” şeklinde açıklandığını dile getirdi. Belediyelerin ve birliklerin bildiri dağıtımında keyfi davrandığını ifade eden temsilci, bazı gazetelerin ilanları süresi geçtikten peşinden yayımladığını ve yeterli denetimin yapılmadığını aktardı. Dahası internet sitelerinin il statüsünde, gazetelerin ise ilçe statüsünde açıklama almasının da hukuki sürece taşındığını dile getirdi.
Kırıkkale il temsilcisi Ramazan Çetin, resmi ilanların her yıl azaldığını belirterek, bu konuda Basın İlan Kurumu nezdinde girişimde bulunulmasını istedi.
Kocaeli İl Temsilcisi Cemal Kaplan, kentte 403 kayıtlı, 72 de kayıt dışı internet sitesi bulunduğunu belirterek, “Bir bakkal dükkânı açarken bile birçok evrak istenirken, bu alanda yeterli denetim yok” açıkladı.
Aksaray İl Temsilcisi Celil Acar, gazetecilik mesleğinin kurumsallaşması gerektiğini vurgulayarak, “Barolar ve ticaret odaları gibi bizim de bir meslek odamız ya da birliğimiz olmalı. Aksaray’da 11 cemiyet var. Gazetecilik bir meslekse neden bir odası yok?” diye açıkladı. Yurttaş gazeteciliği ve sosyal medya gazeteciliğinin yaygınlaştığını bununla birlikte bu alanlara ilişkin net kriterlerin belirlenmesi gerektiğini ifade eden temsilci, yerel medyanın en büyük sorununun ekonomi olduğunu, tirajdan personele kadar tüm sorunların ekonomik temele dayandığını dile getirdi.
Konunun Önemi ve Olası Etkileri
Artvin İl Temsilcisi Aydın Tatar, bazı il temsilcilerinin pasif kaldığını belirterek, Genel Başkan’ın illeri ziyaret ederek valilerle bir arada görünürlük sağlamasının can alıcı olacağını dile getirdi.
Afyonkarahisar İl Temsilcisi Mehmet Emin Güzbey, e-gazete abonelik sisteminde düzenli ve güvenli bir altyapı bulunmadığını belirterek, genel merkezin öncülüğünde güvenli bir sistem kurulabileceğini ifade etti. Tasarruf tedbirlerinin ağırlıklı olarak basına uygulanmasına dikkat çeken temsilci, gazetecilere ÖTV’siz araç alımı sağlanması yönünde girişimde bulunulmasını önerdi. Basın çalışanlarına yönelik kredi kolaylıklarının sağlanmasının kritik bir kazanım olacağını da sözlerine ekledi.
Erzincan İl Temsilcisi Suhabi Okumuş, iletişim fakültesi mezunlarının sahada yeterli donanıma sahip olmadığını belirterek, eğitim sisteminin gözden geçirilmesi gerektiğini ifade etti. Tasarruf tedbirlerinin genellikle gazeteleri kapsadığını, ne var ki sosyal medya fenomenlerinin denetimsiz şekilde tırmanmış kazanç elde ettiğini beyan etti. Üstelik, basın kartlarının sarı rengine ve eski tasarımına dönmesi yönünde araştırma yapılmasının iyi olacağını isaretledi.
Tokat İl Temsilcisi Murat Onur, Anadolu’da gazetecilik kadrolarının çoğunlukla akrabalık ilişkileriyle belirlendiğini ifade ederek, mesleğin gelişmesi için yetenekli gazetecilere şans verilmesi gerektiğini isaretledi. Onur’un dile getirdiği bir diğer problem ise her resmi kurumun kendi kameraman ve fotoğrafçılarıyla çalışması vuku buldu. Bu durumun sahada basın mensuplarının işini zorlaştırdığı belirtilerek, konunun ilgili bakanlıklara iletilmesi halinde tedbir bulunabileceği ifade edildi.
Karabük İl Temsilcisi Serap Karaoğlu ise dernek üyeliklerinde aktif gazeteci olmayan kişilerin yer almasının seçim süreçlerini olumsuz etkilediğini beyan etti. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun (KVKK) uygulamada karmaşaya yol açtığını belirten temsilci, kamuya açık sosyal medya paylaşımlarının kullanımı nedeniyle cezai yaptırımların gündeme gelebildiğini ifade etti. Bu konuda Adalet Bakanlığı iş birliğiyle eğitim düzenlenmesi önerisinde bulundu.
Konya İl Temsilcisi Murat Dönmez, Balıkesir İl Temsilcisi Mehmet Yarma, Giresun İl Temislcisi Mustafa Demir, Niğde İl Temsilcisi Şerife Türkeş ve Kahraman Maraş İl Temsilcisi Bekir Doğan da birer konuşma yaparak mesleki konularda yaşadıkları sorunları dile getirdiler.
Toplantının son bölümünde il temsilcilerine hibe ve fon kullanımı konusunda bilgi veren KGK proje danışmanı Batuhan Aybers, Dünya genelinde Gazeteciler Konseyi’nin ulusal ve uluslararası projelerde referans kurum haline geldiğini belirterek, hibe ve fon konularında görsellerle desteklenen bir sunum hayata geçirdi.
Toplantının kapanış konuşmasını gerçekleştiren Genel Başkan Mehmet Ali Dim, istişare toplantısından en hayati bir netice ortaya çıktığını isaretledi. Dim, “Aklın yolu bir. Bir çok konuda zaten düşüncelerimiz ortak. Tüm yollar Meslek Birliği Yasası’na çıkıyor. Eğer bu yasayı hayata geçirebilirsek eski günlerimize döneriz meslek olarak. Şu bir gerçek ki, gazetecilik mesleği herkesin yapamayacağı ayrıcalıklı bir meslektir. Anayasa gereğince toplumun haber alma hakkını kullandırmakla mükellef kişileriz. Bizler bunun mücadelesini vermek zorundayız. Bu yasanın çıkartılması için ön hazırlığı yapacak bir komisyon kurulmasını öneriyorum. Komisyon başkanlığı için de önerim Denizli il temsilcimiz Bülent Öztürk’tür. Sizler de uygun görürseniz tabi” aktardı.
Dim, “Önümüzdeki ay genel kurulumuzu yapacağız. Genel kurulda konsey bünyesinde dördüncü meclis olarak Dijital Medya Meclisi’nin kurulmasını önereceğiz. Umarım, genel kurulumuz da kabul edecektir. Arkadaşlarımızın bir çok konuda önerilerini ve sorunlarını tek tek not aldım, gerekli görüşmeleri ilgili kişi ve kurumlarla mutlaka gerçekleştireceğiz. İletişim Başkanı Sayın Burhanettin Duran’dan da randevu beklenti ettik. Gidip derdimizi anlatacağız inşallah” beyan etti.
Yaklaşık 4 saat süren toplantının ardından tüm katılanlara konsey fuaye salonunda akşam yemeği ikram edildi.
Söz konusu gelişmenin etkileri değerlendirilmeye devam ediyor.
