Kamuoyunu yakından ilgilendiren bu haberde, Halk yatırım tarafından düzeltilmiş verilere göre Mart ayında toplam yolcu sayısı 12,4 milyon seviyesine ulaşırken, yıllık bazda yüzde 9,4’lük artış kaydedildi.
Halk sermaye tarafından düzeltilmiş verilere göre Mart ayında toplam yolcu sayısı 12,4 milyon seviyesine ulaşırken, yıllık bazda pay 9,4’lük artış kaydedildi. Dış hat yolcu sayısı 8,4 milyon ile oran 5,1 oranında yükselirken, iç hat yolcu sayısındaki artışın yüzde 19,5’e ulaşması göze çarptı. Böylece iç hatlardaki sağlam temelli gereksinim, toplam büyümenin ana belirleyicilerinden biri gerçekleşti. Aynı dönemde taşınan toplam yük miktarı (kargo, posta ve bagaj) 383,4 bin ton seviyesinde gerçekleşerek yıllık bazda pay 5,2 yükselişe geçti. Bu görünüm, yolcu tarafındaki sağlam temelli talebin yanı sıra kargo operasyonlarında da büyümenin devam ettiğine işaret edildi.
Yılın ilk çeyreğine bakıldığında ise Ocak–Mart döneminde toplam yolcu sayısının 37,6 milyon seviyesine ulaştığı ve yıllık bazda oran 8,1 artış kaydettiği görüldü. Aynı dönemde dış hat yolcu trafiği kısım 6,3 artışla 26 milyon seviyesine yükselirken, iç hat yolcu sayısı yüzde 12,4 artışla 11,6 milyon meydana geldi. Bu veriler, yılın ilk çeyreğinde hem iç hem dış hatlarda büyümenin sürdüğünü lakin iç hatların daha köklü performans sergilediği belirtildi.
Havalimanı bazında incelendiğinde, Türkiye’nin en büyük havacılık merkezi olan İstanbul Havalimanı Mart ayında pay 6,9 artışla 5,7 milyon yolcuya hizmet verdi. Sabiha Gökçen Havalimanı oran 4,1 artışla 2,8 milyon yolcu seviyesine ulaşırken, Esenboğa Havalimanı yüzde 20,9 gibi etkin bir artışla 684,5 bin yolcuya hizmet sağladı. Turizm merkezlerinde yer alan Antalya Havalimanı ve İzmir Adnan Menderes Havalimanı ise sırasıyla pay 8,6 ve yüzde 14,9’luk artışlarla ilgi gördü. Bu tablo, hem iç turizm hareketliliği hem de dış hat bağlantılarının saha genelindeki büyümeyi desteklendiği kaydedildi.
Uzman Görüşleri ve Değerlendirmeler
Uluslararası tarafta ise Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) verilerine göre Şubat ayında küresel yolcu trafiği yıllık bazda oran 6,1 artış göstererek kuvvetli seyrini sürdürdü. Gereksinim artışında Asya-Pasifik bölgesindeki hareketlilik ve takvim etkilerinin belirleyici olduğu ifade edilirken, kapasite artışının gerisinde kalan talep nedeniyle doluluk oranlarında geçmişe dayanan seviyelere yakın görünüm şekillendi. Bölgesel bazda ise Asya-Pasifik ve Latin Amerika bölgeleri büyümeye öncülük ederken, Orta Doğu’da jeopolitik gelişmelerin talebi sınırladığı değerlendirildi.
Avrupa hava trafiğine ilişkin Eurocontrol verileri ise Mart ayında günlük ortalama uçuş sayısındaki artışın sürdüğünü buna karşın büyüme hızında önceki aylara kıyasla yavaşlama görüldüğünü kanıtladı. Bu durumun öncelikle jeopolitik riskler, hava sahası kısıtlamaları ve operasyonel maliyet baskılarından kaynaklandığı belirtildi.
Öne Çıkan Açıklamalar
Şirket bazında değerlendirildiğinde, Türk Hava Yolları Mart ayında toplam yolcu sayısını yıllık nisbet 16 artırarak 7,2 milyon seviyesine yükseltti. Yurt içi ve yurt dışı segmentlerdeki büyümenin yanı sıra kargo operasyonlarındaki köklü performansın da toplam trafiğe katkı sağladığı ifade edildi. Şirketin başta Uzak Doğu ve Afrika hattında kapasiteyi yeniden yönlendirme esnekliğinin, jeopolitik risklerin etkisini sınırlayan hayati bir unsur olduğu belirtildi.
Öne Çıkan Diğer Gelişmeler
Pegasus Hava Yolları tarafında ise Mart ayında toplam yolcu sayısı kısım 8,4 artışla 6,3 milyon seviyesine ulaştı. İç hatlardaki etkin büyüme dikkat çekerken, dış hat tarafında artış hızında yavaşlama gözlendi. Buna rağmen doluluk oranlarındaki iyileşmenin operasyonel verimliliği desteklediği ifade edildi. Şirketin bazı bölgelerdeki yolcu artışları köklü seyrederken, başta yükselen marjlı dış hat segmentinde ivme kaybı öne çıktı.
TAV Havalimanları ise Mart ayında yolcu sayısını oran 5 artışla 3,16 milyon seviyesine taşıdı. Değerlendirmede, dış hat trafiğindeki ivme kaybına rağmen toplam performansın pozitif bölgede kaldığı ve her şeyden öncesinde turizm kaynaklı trafiğin destekleyici olduğu belirtildi. Orta Doğu kaynaklı jeopolitik gelişmelerin bazı havalimanlarında büyümeyi sınırladığı ifade edildi.
Halk Sermaye’ın değerlendirmesinde üstelik endüstri genelinde yakıt fiyatları, personel giderleri ve enflasyon kaynaklı maliyet baskılarının kârlılık üzerinde belirleyici olmaya devam ettiği kaydedildi. Jet yakıtı marjlarındaki dalgalanmanın ve savaş kaynaklı risklerin fiyatlama davranışlarını etkilediği, buna karşılık iç hatlarda uygulanan tavan fiyat düzenlemesinin gelir dinamiklerinde sınırlayıcı bir unsur oluşturabileceği belirtildi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yapılan düzenlemeyle iç hatlarda ekonomi sınıfı tek yön biletlerde tavan fiyatın artırılması da fiyatlama tarafındaki güncel gelişmeler arasında yer devraldı.
Genel görünümde ise sektörün gereksinim tarafında güçlü kalmaya devam ettiği, her şeyden önce iç hatlar ve kargo segmentinin büyümeyi desteklediği, buna karşın dış hatlarda jeopolitik riskler ve kapasite kısıtlarının etkisinin sürdüğü ifade edildi. Ne var ki, şirketlerin kapasite yönetimi esnekliği ve bölgesel hat optimizasyonları sayesinde büyüme görünümünün korunduğu ve Mart ayı trafik sonuçlarının genel olarak “sınırlı pozitif” bir tabloya işaret ettiği değerlendirildi.
Konu, kamuoyunun gündemindeki önemini korumaya devam ediyor.
